گوگل بازی با قوانین اتحادیه اروپا را بهتر بلد است؛ پیروزی استراتژیک جمینای در مقابل سیری اپل

امروز اتحادیه اروپا به گوگل دستور داد تا دسترسی گسترده‌تری به رقبای هوش مصنوعی خود در سیستم‌عامل اندروید بدهد؛ سیستم‌عامل متن‌بازی که میلیاردها دستگاه را در سراسر جهان تغذیه می‌کند. این درخواست چندان غافلگیرکننده نیست. هرچند این تصمیم روی کاغذ ممکن است یک شکست برای گوگل به نظر برسد که سال‌ها در برابر این نوع دسترسی مقاومت کرده است، اما در واقع یک برد رگولاتوری بزرگ به شمار می‌رود. این موضوع همچنین نشان می‌دهد که گوگل احتمالاً با بازی بسیار هوشمندانه‌تر با قوانین بروکسل، اپل را مغلوب کرده است.

به گزارش واضح به نقل از The Verge، کمیسیون اروپا (بازوی اجرایی اتحادیه اروپا و مجری اصلی قوانین رقابتی این اتحادیه) در یکی از دو تصمیم صادر شده در روز پنجشنبه اعلام کرد که گوگل باید به دستیارهای هوش مصنوعی رقیب، همان ویژگی‌های سیستمی و دسترسی به داده‌هایی را بدهد که به هوش مصنوعی Gemini خود اعطا می‌کند. این دستور از قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا (DMA) سرچشمه می‌گیرد که پلتفرم‌های مسلط موسوم به «دروازه‌بان‌ها» (Gatekeepers) را ملزم می‌سازد تا به رقبا دسترسی‌های سیستمی و داده‌ای مشابه با خدمات خودشان ارائه دهند.

نکته بسیار حیاتی این است که گوگل تا جولای ۲۰۲۷ فرصت دارد تا این تغییرات را اعمال کند. این مهلت به گوگل تقریباً یک سال زمان می‌دهد تا به توسعه Gemini ادامه دهد، جزئیات فنی را با اتحادیه اروپا مذاکره کند و نحوه اتصال نهایی رقبایش به سیستم‌عامل اندروید را شکل دهد. این شرکت همچنین می‌تواند این تصمیم را در دادگاه به چالش بکشد، هرچند که هنوز به طور عمومی در مورد برنامه‌های خود اظهار نظر نکرده و در پاسخ به پیگیری‌های رسانه‌ها سکوت کرده است.

اگرچه گوگل به وضوح اعلام کرده که تمایلی به باز کردن سیستم‌های خود ندارد و استدلال می‌کند که این کار امنیت، حریم خصوصی و ایمنی کاربران را به خطر می‌اندازد، اما این فرجه یک‌ساله مزیتی بسیار بزرگ برای او ایجاد می‌کند. در حال حاضر هوش مصنوعی Gemini به طور عمیقی با سیستم‌عامل اندروید ادغام شده و اغلب به عنوان دستیار پیش‌فرض روی بسیاری از دستگاه‌ها نصب شده است. این مهلت به گوگل زمان بیشتری می‌دهد تا موقعیت خود را پیش از دسترسی رقبایی مانند OpenAI و Anthropic تقویت کند.

استراتژی گوگل مبنی بر عرضه ابتدا و مذاکره با رگولاتورها در مراحل بعدی، تضاد شدیدی با رویکرد شرکت اپل دارد. زمانی که اپل ماه گذشته دستیار صوتی مجهز به هوش مصنوعی جدید خود یعنی Siri AI را معرفی کرد، به شدت بر این نکته تأکید کرد که این ویژگی به دلیل قوانین DMA در اروپا راه‌اندازی نخواهد شد.

همانند اندروید، کمیسیون اروپا اعلام کرد که اپل نیز باید به دستیارهای شخص ثالث دسترسی مشابهی به سیستم‌های کلیدی، ویژگی‌ها و داده‌های Siri AI بدهد. اپل استدلال کرد که انجام این کار غیرمسئولانه است و خطرات امنیتی و حریم خصوصی غیرقابل قبولی ایجاد می‌کند. این شرکت اعلام کرد که از کمیسیون اروپا ۱۸ ماه زمان خواسته تا نسخه‌ای سازگار با قوانین بسازد و قابلیت همکاری لازم را به صورت تدریجی معرفی کند، اما کمیسیون اروپا این پیشنهاد را رد کرد.

اپل هنوز هیچ جدول زمانی عمومی برای زمان یا حتی برنامه‌ای برای عرضه Siri AI به اتحادیه اروپا ارائه نداده است. در این میان، گوگل دقیقاً همان دوره مهلت و فرجه‌ای را برای Gemini به دست آورد که اپل برای Siri AI به دنبال آن بود؛ یعنی زمان کافی برای تطبیق با قوانین DMA در حالی که دستیار هوش مصنوعی‌اش همچنان در بازار فعال باقی می‌ماند.

این تضاد تا حدودی نشان‌دهنده جایگاه هر یک از این دو دستیار هوش مصنوعی در زمان تصویب قانون DMA است. هوش مصنوعی Gemini برای سال‌ها ستون اصلی استراتژی هوش مصنوعی گوگل بوده و به طور گسترده در اکوسیستم محصولات این شرکت توزیع شده است؛ موضوعی که انگیزه‌ای قوی برای گوگل ایجاد کرد تا در بازار بماند و بعداً فکری به حال تطبیق با قوانین کند. در مقابل، اپل اخیراً از Siri AI رونمایی کرده و تصمیم گرفت آن را از اتحادیه اروپا دریغ کند، با وجود اینکه سال‌ها فرصت داشت الزامات قانون بازارهای دیجیتال را در طول طراحی محصول پیش‌بینی کند.

اپل همچنین تصمیم گرفت عدم حضور Siri AI در اروپا را به یک سلاح سیاسی تبدیل کند؛ به این امید که افکار عمومی به نفع این شرکت سوق پیدا کرده و بروکسل را برای کاهش الزامات سخت‌گیرانه تحت فشار بگذارد. اپل این کار را بارها و به صورت علنی انجام داد؛ از اختصاص بخشی از کنفرانس WWDC 2026 به این موضوع گرفته تا انتشار یک پست وبلاگی تند با عنوان «تأخیر در عرضه سیری به دلیل قوانین DMA در iOS 27 و iPadOS 27». تمام این اقدامات برای این بود که بروکسل و قوانینش مقصر این تاخیر جلوه داده شوند، نه تصمیمات خود اپل.

البته این احتمال وجود دارد که این شکاف در پشت صحنه بسیار کم‌اهمیت‌تر از آن چیزی باشد که در ظاهر به نظر می‌رسد. هر دو شرکت گوگل و اپل به شدت با تقاضاهای قابلیت همکاری قانون DMA مخالف هستند و آن‌ها را تهدیدی برای امنیت و یکپارچگی محصولات خود می‌دانند. از طرفی، این دو شرکت برای ادغام Gemini در محصولات هوش مصنوعی اپل (از جمله سیری) با یکدیگر همکاری داشته‌اند؛ بنابراین کاملاً منطقی است که فرض کنیم آن‌ها در حین آزمایش راه‌های مختلف برای مبارزه با این محدودیت‌ها، همچنان با یکدیگر در تماس نزدیک بوده‌اند.

با این حال، در حال حاضر تفاوت میان این دو غول فناوری بسیار آشکار است. گوگل یک سال فرصت دارد تا اندروید را با قوانین هماهنگ کند و در عین حال به گسترش Gemini ادامه دهد. بروکسل چنین فرصتی را به اپل نداد و هیچ‌کس نمی‌داند که هوش مصنوعی Siri AI چه زمانی به دست کاربران اتحادیه اروپا خواهد رسید.