به گزارش واضح ، تغذیه کودکان و تامین مواد مغذی مورد نیاز رشد آنها همواره یکی از دغدغههای اصلی والدین به شمار میرود. با این حال، بدغذایی یا امتناع از غذا خوردن در کودکان یکی از چالشهای شایع تربیتی است که در بسیاری از موارد به دلایل فیزیولوژیک مربوط نمیشود، بلکه ریشه در رفتارهای ناآگاهانه والدین سر سفره و هنگام صرف غذا دارد. روانشناسان و متخصصان تغذیه کودکان بر این باورند که ایجاد محیطی پر از استرس یا بهکارگیری روشهای نادرست تربیتی میتواند اشتیاق طبیعی کودک به غذا را کاملاً از بین ببرد. شناسایی رفتارهای نادرست والدین و اصلاح آنها، نخستین گام در جهت بهبود اشتها و ایجاد رابطه سالم کودک با غذا است.
۱۰ رفتار اشتباه والدین که موجب دلزدگی کودکان از غذا خوردن میشودشناسایی ۱۰ رفتار اشتباه والدین که باعث دلزدگی و بدغذایی کودک سر سفره میشود. راهکارهای علمی و اصولی ایجاد اشتها و تغذیه سالم کودکان را در ایونانیوز بخوانید.
۱. اجبار و زورگویی برای تمام کردن بشقاب غذا
اصرار ورزیدن و اجبار کودک به خالی کردن کامل بشقاب، یکی از مخربترین رفتارهایی است که حس استقلال کودک را سلب میکند. وقتی کودک مجبور شود بیش از حد اشتیاق خود غذا بخورد، حس طبیعی سیری در او مختل شده و سفره غذا برای او به محیطی برای فشار و اجبار تبدیل میشود.
۲. استفاده از غذا به عنوان ابزار پاداش یا مجازات
جملاتی مانند «اگر سبزیجاتت را بخوری به تو شکلات میدهم» یا محروم کردن کودک از بازی به دلیل غذا نخوردن، ارزش غذایی را در ذهن او تغییر میدهد. این رفتار باعث میشود کودک غذاهای سالم را به عنوان یک وظیفه تلخ و خوراکیهای غیرمفید را به عنوان گزینهای بسیار ارزشمند ببیند.
۳. حواسپرت کردن کودک با موبایل و تلویزیون
بسیاری از والدین برای اینکه چند قاشق بیشتر به فرزند خود غذا بدهند، از صفحه نمایش گوشی، تبلت یا تلویزیون استفاده میکنند. غذا خوردن بیتوجه باعث میشود کودک طعم، بوی و بافت غذا را درک نکند و ارتباط ذهنی درستی با عمل غذا خوردن برقرار نسازد.
۴. سرزنش، مقایسه و ایجاد فضا و محیط پر استرس
بحث و جدل، دعوا کردن سر سفره یا مقایسه میزان غذا خوردن کودک با همسالان و خواهر و برادرها، سطح کورتیزول (هرمون استرس) را در بدن کودک افزایش میدهد. استرس مستقیماً سیستم گوارش را تحت تاثیر قرار داده و اشتهای کودک را کور میکند.
۵. سرو حجم بسیار زیادی از غذا در بشقاب کودک
قرار دادن مقدار زیادی غذا در بشقاب کودک، پیش از آنکه شروع به خوردن کند، احساس عجز و ناتوانی در او ایجاد میکند. متخصصان توصیه میکنند همیشه مقادیر بسیار کوچک از غذا را در ظرف کودک بریزید و اجازه دهید در صورت تمایل، خودش درخواست مقدار بیشتری داشته باشد.
۶. سختگیری بیش از حد درباره ریختوپاش و کثیفکاری
کودکان نوپا برای شناخت غذا نیاز دارند آن را لمس کنند و با بافت آن آشنا شوند. ممانعت شدید والدین از دست زدن کودک به غذا و حساسیت بالا نسبت به تمیز ماندن لباس و اطراف، لذت کشف و خودگردانی در غذا خوردن را از کودک میگیرد.
۷. پختن غذای جداگانه و سفارشی برای کودک
اگر کودک غذای اصلی خانواده را نپذیرد و والدین بلافاصله اقدام به تهیه یک غذای سفارشی و مورد علاقه او کنند، بدغذایی در کودک تثبیت میشود. کودک باید یاد بگیرد که سفره خانواده یکسان است و گزینههای محدود اما سالمی در دسترس قرار دارد.
۸. دادن میانوعدههای پرکالری در فواصل کوتاه
مصرف تنقلات، آبمیوههای صنعتی یا شیر در فواصل کوتاه پیش از وعدههای اصلی، اشتهای فعال کودک را از بین میبرد. کودکان با معده پر سر سفره حاضر میشوند و طبیعتاً تمایلی به خوردن غذای اصلی نشان نمیدهند.
۹. برچسب زدن به کودک و صحبت درباره بدغذایی او نزد دیگران
تکرار عباراتی مانند «فرزند من اصلاً غذا نمیخورد» یا «بسیار بدغذا است» در حضور کودک، باعث تقویت این باور رفتاری در ذهن او میشود. کودک این برچسب را به عنوان بخشی از هویت خود میپذیرد و آن را ادامه میدهد.
۱۰. عدم توجه به ذائقه و استقلال کودک در انتخاب
عدم مشارکت دادن کودک در انتخابهای ساده غذایی یا بیتوجهی مطلق به طبع و ذائقه او، حس بیاختیاری به کودک میدهد. شرکت دادن کودک در خرید یا آمادهسازیهای ساده غذا، میل او را به امتحان کردن خوراکیها بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
برای اصلاح این فرآیند و ایجاد رفتارهای غذایی مثبت، رعایت نکات زیر توسط کارشناسان توصیه میشود:
تنظیم ساعات مشخص برای وعدهها: داشتن برنامه زمانی منظم برای وعدههای اصلی و میانوعدهها به تنظیم اشتهای طبیعی کودک کمک میکند.
الگوسازی مثبت: الگوی غذایی والدین مستقیمترین تاثیر را بر کودک دارد؛ صرف غذا به همراه خانواده و با لذت، بهترین مشوق برای کودک است.
صبوری در معرفی غذاهای جدید: ممکن است یک کودک برای پذیرش یک غذای جدید نیاز داشته باشد ۱۰ تا ۱۵ بار آن را ببیند یا لمس کند، بنابراین صبوری والدین کلید موفقیت است.
جمعبندیتغییر رفتار والدین و حذف رفتارهای پرفشار سر سفره، موثرترین راهکار برای درمان بدغذایی کودکان است. با صبوری، ایجاد محیطی آرام و محترم شمردن اشتهای طبیعی کودک، میتوان روند تغذیه را به تجربهای لذتبخش و سالم برای تمام اعضای خانواده تبدیل کرد.