تنش‌های اقتصادی میان واشنگتن و اتاوا وارد فاز بحرانی تازه‌ای شده است؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به مقامات کانادایی هشدار داد که باید «دنباله‌رو و مطیع» باشند، در غیر این صورت با تبعاتی «به‌مراتب بدتر» از تعرفه‌های گمرکی اعمال‌شده روبه‌رو خواهند شد؛ هشداری که بلافاصله با واکنش تند مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، مبنی بر رد هرگونه سلطه‌پذیری همراه شد.
به گزارش واضح به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP)، ایالات متحده در ساعات اولیه روز شنبه تعرفه‌های ۵۰ درصدی سنگینی را بر ۲۰ میلیارد دلار از محصولات وارداتی از کانادا وضع کرد. در پی شکست مذاکرات لحظه آخری برای حل بحران میان این دو متحد تاریخی، دولت کانادا رسماً اعلام کرد که از تاریخ ۸ سپتامبر اقدامات تلافی‌جویانه تجاری خود را آغاز خواهد کرد.
تهدیدهای جدید ترامپ و مواضع سرسختانه مارک کارنیهشدار دونالد ترامپ در شبکه‌های اجتماعی هم‌زمان با تهدید وی به وضع تعرفه‌های ۵۰ درصدی جدید بر خودروهای کانادایی، قطعات خودرو و فولاد مطرح شد؛ اقدامی که آتش اختلافات بین دو کشور همسایه را شعله‌ورتر کرده است. ترامپ در پیامی تند در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «کانادا سال‌هاست که از ایالات متحده سوءاستفاده می‌کند» و از تعرفه‌های به گفته او بسیار سنگین کانادا بر محصولات کشاورزان آمریکایی به شدت انتقاد کرد.
در سمت مقابل، مارک کارنی تأکید کرد که خواسته‌های تجاری واشنگتن مهر تأییدی بر نگرانی‌های کانادا مبنی بر تلاش آمریکا برای از بین بردن صنعت خودروسازی کانادا است. با این حال، وی تصریح کرد که کشورش همچنان آماده مذاکره است، اما تنها در صورتی که ایالات متحده این گفتگوها را بر پایه شراکت میان دو کشور مستقل و دارای حاکمیت ملی پیش ببرد.
کارنی با رد هرگونه باج‌خواهی اقتصادی اعلام کرد: «وجود رویکردی بر سر میز مذاکره که کانادا را شرکتی تابعه یا زیردست ایالات متحده تلقی کند، چیزی نیست که هرگز زیر بار پذیرش آن برویم.»
شکست مذاکرات واشنگتن و آغاز جنگ تعرفههاتبادل این مواضع آتشین نشان‌دهنده افت بی‌سابقه روابط ایالات متحده و کانادا پس از ترک میز مذاکرات توسط کارنی در اواخر روز جمعه است؛ اقدامی که به اعمال تعرفه‌های ۵۰ درصدی بر ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی انجامید. نخست‌وزیر کانادا نیز در اقدامی متقابل از اقدامات تلافی‌جویانه پایاپای و دلاربblock-به-دلار از تاریخ ۸ سپتامبر خبر داد. در ادامه این چالش‌ها، ترامپ تهدید کرد که از آغاز سال آینده میلادی، صنعت خودروی کانادا هدف تعرفه‌های جدیدتر قرار خواهد گرفت.
کارنی با اشاره به یکپارچگی عمیق صنایع دو کشور تصریح کرد که پیشنهادهای واشنگتن در حوزه خودرو عملاً به متلاشی شدن خطوط تولید کانادا منجر می‌شود و افزود: «این بخش موفق‌ترین شراکت صنعت خودروسازی در طول تاریخ است.»
واکنش شدید داگ فورد؛ اعلام آمادگی برای جنگ تمام‌عیار اقتصادیدر همین حال، داگ فورد، نخست‌وزیر ایالت انتاریو، در گفت‌وگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس حملات شدیدی را علیه ترامپ مطرح کرد و گفت رئیس‌جمهور آمریکا میزان تاب‌آوری مردم کانادا در برابر فشارهای اقتصادی را دست‌کم گرفته است.
فورد اظهار داشت: «ما با تمام قوا ایستاده‌ایم. در اینجا همه در اوج آمادگی برای یک جنگ اقتصادی هستند و مردم می‌دانند که باید فداکاری کنند.»
ترامپ نیز در واکنش به این مواضع، در فضای مجازی به فورد حمله شخصی کرد و او را برادر کم‌هوش‌تر و فاقد جذابیت راب فورد فقید خواند و بار دیگر کارنی را با لحنی کنایه‌آمیز «فرماندار کارنی» خطاب کرد. فورد با بی‌اعتنایی به این توهین‌ها پاسخ داد: «اگر فکر می‌کنید توهین‌های او باعث عقب‌نشینی من می‌شود، کاملاً در اشتباهید؛ من آماده‌ام.» فورد که از حزب محافظه‌کار پیشرو است و دیدگاهی متفاوت با کارنی لیبرال دارد، نشان‌دهنده یک اجماع و اتحاد سیاسی گسترده در سراسر کانادا در تقابل تجاری با مواضع ترامپ است.
اهرم‌های فشار کانادا؛ تهدید به قطع صادرات برق و مواد معدنی حیاتیداگ فورد اعلام کرد که در صورت تشدید مناقشه، «همه گزینه‌ها روی میز است»، از جمله قطع جریان صادرات برق و انتقال مواد معدنی حیاتی (Critical Minerals) از ایالت انتاریو به آمریکا.
مواد معدنی حیاتی اهمیتی استراتژیک در صنایع دفاعی، هوافضا، موشکی، مهمات و الکترونیک پیشرفته پنتاگون دارند؛ به‌ویژه در شرایطی که واشنگتن در پی کاهش وابستگی زنجیره تأمین خود به چین است. فورد تأکید کرد که اگر ترامپ صنایع نفت و پتاس کانادا را هدف قرار دهد، اتاوا باید پاسخ‌های سخت‌تری بدهد و انتاریو می‌تواند تعرفه برق صادراتی را افزایش داده یا جریان انتقال نیرو به ایالات متحده را به طور کامل متوقف کند.
نخست‌وزیر انتاریو با اشاره به ظرفیت‌های انرژی این ایالت گفت: «ما برق ۱.۵ میلیون خانه و کسب‌وکار در آمریکا را تأمین می‌کنیم. همه گزینه‌ها روی میز است و هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهم داد.» این نخستین بار نیست که از اهرم انرژی استفاده می‌شود؛ در دوره‌های پیشین نیز وضع عوارض ۲۵ درصدی بر صادرات برق به ایالت‌های میشیگان، مینه‌سوتا و نیویورک، منجر به تعدیل مواضع طرفین شده بود.
صنعت خودروسازی؛ کانون اصلی نبرد تجاری واشنگتن و اتاوافورد ترامپ را متهم کرد که صرفاً به دنبال یک توافق تجاری بهتر نیست، بلکه هدف نهایی او خالی کردن صنایع کانادا و انتقال کارخانه‌ها و خطوط تولید به خاک آمریکاست تا کانادا را به یک کشور دست‌نشانده تبدیل کند: «او می‌خواهد تمام بخش‌های تولیدی ما را تضعیف کرده و آن‌ها را به ایالات متحده منتقل نماید.»
بخش خودروسازی شاهرگ حیاتی اقتصاد انتاریو محسوب می‌شود. کارخانه‌ها و زنجیره تأمین قطعات خودرو در انتاریو پیوند تنگاتنگی با کارخانه‌های ایالت میشیگان دارند و قطعات صنعتی در طول مراحل مونتاژ بارها از مرز دو کشور عبور می‌کنند. غول‌های خودروسازی نظیر فورد (Ford)، جنرال موتورز (General Motors) و استلانتیس (Stellantis) دارای خطوط بزرگ مونتاژ در انتاریو هستند که ده‌ها هزار فرصت شغلی را پشتیبانی می‌کنند؛ از این رو تهدید تعرفه ۵۰ درصدی ترامپ، این صنعت بنیادین را در کانون بحران قرار داده است.
در مقابل، جیمیسون گریر، نماینده تجاری ایالات متحده، ادعا کرد که شکل‌گیری تولید خودرو در کانادا صرفاً به دلیل «معاهده خودرویی دهه ۱۹۶۰» بوده است که بر اساس آن کانادا از دسترسی به بازار آمریکا برای رونق تولید خود بهره برده است.
مخالفت با شروط غیرمنصفانه و پافشاری بر حاکمیت ملیداگ فورد همچنین فاش کرد که پیش از خروج کارنی از مذاکرات، با پیش‌نویس توافق اولیه مخالفت کرده بود و حاضر به بازگرداندن مشروبات الکلی آمریکایی به قفسه فروشگاه‌های انتاریو نبوده است: «من هرگز اجازه بازگشت این کالاها را نمی‌دادم و کاملاً آماده برگزاری نشست خبری برای اعلام عدم تسلیم بودم.»
فورد افزود که طرف آمریکایی در آخرین مراحل مذاکرات خواستار گنجاندن بندی شده بود که توانایی کانادا را برای انعقاد قراردادهای تجاری مستقل با سایر کشورهای جهان بدون تأیید آمریکا محدود می‌کرد؛ شرطی که مارک کارنی آن را کاملاً غیرقابل قبول و نقض آشکار حاکمیت ملی کانادا دانسته است. فورد در پایان در واکنش به زیاده‌خواهی‌های ترامپ گفت: «او فکر می‌کند کیست؟ این درخواست‌ها یک شوخی غیرقابل باور است.»
